2 Kasım 2011 Çarşamba

SOY ARAŞTIRMASI- OTU ÇEK KÖKÜNE BAK!

OTU ÇEK KÖKÜNE BAK!


OTU ÇEK KÖKÜNE BAK!

-Çukurova’yı feth ederek Türkleştiren Türkmenlerin kökenleri hakkındaki bilgiler Kanuni sultan Süleyman zamanında defterlere yazıldı.

-Osmanlı Arşivindeki 998 no’lu defter 1530 yılına aittir ve kökenler hakkında ayrıntılı bilgiler vardır.



Çukurovalı Oğuz/Türkmenlerin üç ok koluna bağlı Yüreğir aşiretinin Çaldağındaki tarihi mezarlıktaki damgalı mezar taşı







“Otu çek köküne bak!” sözleri insanın geçmişi, kökenleri aile ve çevre kültürü ile ilgilidir. Halihazırda TC vatandaşları olanlar aile kökenlerini resmi belgelerden öğrenmek isteseler 19. yüzyıldan kalan Osmanlı nüfus kayıtlarına kadar ulaşabilirler. Ki tarihleme yapmak gerekirse 1850 ve 60’lı yıllardan sonrası için bu görüşler doğrudur. Çukurova bölgesi içinde bu durum 1865 yılında yörede gerçekleşen Fırkai Islahiye reformundan sonra tutulan nüfus kayıtlarının okunması ile mümkündür. Peki bahsi geçen resmi belgelerin öncesindeki yüzyılları nasıl öğrenebiliriz? Ailelerin koruya geldikleri soyağacı belgesi sayılan “Şecere” belgeleri ile kulaktan hatırlanan sözlü bilgilerdir. 1928 yılında gerçekleşen Harf devriminden sonra “eki yazı/Osmanlıca” belgelerin önemli bir kısma ya yakılmış veya yok edilmiş olduğu için üzücüdür ki yerel yazılı belgelere ulaşmak da mümkün olamamaktadır. 1934 yılında kabul edilen “soy adı kanunu” da aşiret ve aile şöhretlerinin önemli değiştirilmesine sebebiyet vermiş, bir çırpıda geçmiş yüzyılların eseri “aile şöhreti” yok sayılmıştır. Ayrıca “Devleti koruma” düşüncesiyle geçmişin Osmanlı döneminin karalanması da bilim dışı yollardan propoganda amacıyla yapılmış “geçmişin aydınlatılması” yerine “karalama” gündeme gelmiştir. Yerel yönetimlerde valilikler ve sancaklarda bulunması gereken Şeriyye sicil defterleri ve diğer belgeler de önemli ölçüde korunamamıştır. Bu durumda yeni nesillerin kolaylıkla geçmişe ve soyuyla/kökenleriyle ilgili bilgilere ulaşmasının önünde engeller vardır. Bütün bunlara rağmen İstanbul’daki Osmanlı Arşivindeki tarihi belgeler koruma altına alınmış, son yıllarda tasnif edilmeye araştırmacıların bilgisine sunulmaya başlanmıştır ki bu durum tarihin de aydınlatılmasında önemli bir gelişmedir. 1930’lu yılların başlarında 1.5 milyon belge ki 20 vagon dolusu ve bir tren yükü belge Bulgaristan’a satılmış olmasına rağmen. 1975 yılında Üniversite öğrencisi iken Osmanlı Arşivine başvuruda bulunduğumda öncelikli olan merakım kendi aile,köy, kasaba yani Kadirli’nin kökenlerini öğrenme merakımı gidermem gerekiyordu. 998 no’lu 1530 yılına ait Tapu Tahrir defterinden Zülkadir ve Adana Sancağı ile ilgilere bilgilere ulaşmam mümkün oldu. Bahsi geçen defterde Çukurova’nın genelinin sancak, kaza, nahiye, karye(köy) ve mezralarda yaşayanlar ile yaylak ve kışlaklarda dolaşan Yörükler ve Türkmenler hakkında ayrıntılı bilgiler vardı. Altın sarısı hamur kağıt üzerine siyah mürekkeple yazılmış yazıları okuyup çözümleme yapmam bana büyük heyecan vermişti. Not defterime aldığım bilgileri yaz aylarında tatil dolayısıyla geldiğim Kadirli yaylalarında dolaşarak çobanlarla ve köylülerle konuşarak güncel tespitini yaptım. Yer isimlerinin büyük çoğunluğunun yaşadığını öğrenmem benim için mutluluk kaynağıydı. 998 nolu Tapu Tahrir defterinde yazılı olan “Cemaat” sözcüğünün “oba”, “taife”nin ise “oymak” anlamına geldiğini öğrendiğimde yazılı bilgilerin 16. yüzyıl başlarında Çukurova’da yaşayanların köklerini aydınlatan belgeler olduğunun farkına vardım. Ve 2005 yılı agustos ayının sonlarına doğru arşivimdeki 998 nolu defterden yıllar önce aldığım notları önüme koydum ve yazmaya başladım. “Otu çek köküne bak” misali. Çukurova’da yaşayan herkesin beş yüz yıl öncesinin köklerini aydınlatan Orta asya’ata yurdumuz ile tarihi bağlantı kurmamızı sağlayan bilgileri ortaya koyabildim. Bahsi geçen defterden elde ettiğim bilgileri sunmaktan mutluluk duyuyorum. Adana şehir merkezi:Ağca mescit, Tarsus kapı, Yukarı, Yenicami/Halil bey, Çukurmescit, Kadımescidi, Cuma mesciti, Su gediği, Kantaroğlu, Debbağan, Keçeci, Hacıfakıoğlu, Karasofu, Hasırcılar, Kantemur adı altında 17 mahallesi bulunuyor. Hane/ev sayısı 383. Adana yakınlarında yaşayan cemaat adıyla deftere yazılan obaların isimleri ise: Ekder, Sarıcumalı, Acurga, Karafazıllı, Hasanhacılı, Kahalar, Adaklı, Sarıcuma/Arsanlı, Karaman sekisi, Ayvadlı, Karamustafalı, Abdişeyhler, Caferli, Paşalı/boğalı, Karayusuflu, Sekili, Müluklu, Karalar, Karakoçlu, Makıllı, Alacaatlıoğlu, Karlılı, Alihocalı/Seydili, Sakalcılar, Alibey Halil, Kaşıklı, Kulagözlü, Orduyu Emir müluklu, Yılanlıca, Sofuzadeoğlanları, İncirgeli, Keskili, Yavaşbeyli,Kaş. Yüreğir nahiyesi cemaatları: Sokulu, Ekder, Firuzlu, Tayaklı, Tursunlu, Urnaköy, Körmamaylı, Aşıklı, Küçükhacılı, Saatlı, Kamışlı, Küçük gezid, Sazak, Toprakviranı,Devekuşlu, Ramazanlı, Beşirli, Akarcalı, Hamidoğlu, Sakallı, Terkeşenli, Kemşekli, Kürehacılı, Sadıkhacılı, Koyuncu, Karaoğullu, umanlı, Taşcılı, Kebiroğlu, Yökrülü, Alikocalı, Kesikli, Gökishaklı, Büyükgülhavir, umucalı, Maralı, Komullu, Uceri, Küçükgülhavir, Kalanlı, Ölmezli, Ekberviranı, Karaköseli, İyikilise, Sekular, Torhacılı, Köseli, okuzviranı, Karahacılı, Sahipli, Alioğlu, Emirli, Alibekirli, Derzili, Küçükkulak viranı, Alsuzlu, Üçkilise, Bulargalı, Sarıkeçi, Kayaoğluköy, Sadıklı, Hacılı, Bekirsadıklı, Berendi, Boğaşahlı, Çalılı, Mihmandarlı, Yalgözlü, Yallıcalı, Yeniköylü, Turakdikenli, Kızılhacılı, Alihacılı, Mahmudhacılı, Köprücek, Yoğunalili, ulaklı, çerkenli, Fayırlı, Ahmethacılı, Babalı, Burnadlı, Ağayelli, Sağırlı, İskenderhacılı/Tatarmustili, AyaşlıKarakeçili, Başıkaralı, Fakılı, Keçili, Komuklu, Avratlı, Danişmentli, Sakcılı, Mesudlu Sarıçam nahiyesi cemaatları/obaları: Sarımahmudlu, Bektaşlı, Mahmudhacılı, Hocaalili, Diğermesudlu, Müfar, Numan, İvazhacılı, Alaaddinli, Akaisalı, Sarıdanişmendli, Şehirli, Kızkapanlı, Hasanlı, İnceayaş, Hacılı, Sarıcalı/Karakışlalı, Musulu, İlyaslı, Tabanlı/Keçibaşlı, öbek, Kapanlı, Tavaklı, Bekdili, Gedikli, umanlı, Runguş, Durhavatlı, Sarıhalil, Mesudlu, Arslanlı, Dilli, Ahmedhacılı, Kıllı, Karaköylü, Bulargalı, Bostanlı, Çınarlı,Çerçibekirli, Turaşanoğlu, Akbaşlı, Sucu/Hasanfakılar, Seydiler, Karabayırlı, Avratlı, Mercanlı Sarıçam nahiyesindre yaşayan obalarda 7345 nefer, 4897 hane ve 217 cemaat/oba bulunmaktadır. Bu bilgilerin ışığında Sarıçam yöresinde kalabalık bir Yörük topluluğunun yaşadığı ortaya çıkıyor. Dündarlı ve Bulgarlı Nahiyesi: Tursunaşıklı/ Dündarlı, Karacamusalı, Hüseyinli/Karadepeli, Musaseydili, Ömerhacılı, Selimaşıklı, Caferli, Müminli, Karakeçili, Pirahmed, Kırıklı, Kemallı, Avcıosmanlı, Kanatlı/Varsakevliyalı, Cemaleddin, Tanur, Karadepeli, Süleymanlı, Aflak, Dokur, Muhsinli, Uçarı, Karkın, Hüseyinli, Halilbeyli/Bulgar, Kıpçak/Bulgar, Balcı/Bulgar, Canlı/Bulgar, Yağma/Bulgar, Çömelek/Bulgar, Karayağmalı/Bulgar… Bulgarlı ve Dündarlı nahiyesindeki cematların sayısı 36, hane-1547, Nefer ise 1776’dır. Bulgar ismiyle kalabalık bir topluluğun olduğu anlaşılmaktadır. Bulgarlı ve Dündarlı oymaklarının yerleşim alanı Karaisalı-Adana arasında,şimdiki Seyhan baraj gölü civarındadır. Bulgarlı nahiyesi ismini 19. yüzyıl ortalarına kadar korudu. Ama 20. yüzyıla girerken bu Türk boyunun ismi unutuldu. Karaisalı kazası cemaatları/obaları: Mustafalı, Tekkehacılı, Uçar, Murculu, Köşkerli, Turaşan, Çomaklı, Aşıksarılı,Diğer köpekli, Aldoshacılı, Nasreddinli, Yapakoğlu, Turmak, Çömelek, Elçik, Orkudaşıkoğlu, Alibeyli, Ulukeçi, Turgutlu, Sarıçobanlı, Şeyhmehmedli, Kesik, Bayramlık, Mutanlı, Akbaşlı,Oruçbeyli, Keçili, Bektaşlı, Botulu, Yapallıoğlu, Arabhasanlı, Dökarslan, Şeyhhacıhalife, Kerceoğlanları, Kenger, Kaşıkcılar… Milvankale-Karaisalıya bağlıdır-obaları: Salur, Karacaisalı, Köldügün, Uzadan, Sarıçobanlı, Koğaşakir, İsakocalı, Emirilyaslı, İlenekli, Heceli, İlhanlı, Turhanlı, Kesrici, Kuli, Canikler, Kızanlı, Nernekli…Milvankale Karaisalı kazasına bağlıdır. Kale tamirat ve hizmetlerinde Nasara adı verilen Ermeniler görevlidir. 73 cemaat ve 2731 nefer deftere yazılmıştır, Kaza dahilinde Hristiyan/nasara sayısı ise 162 hanedir. Türklerin hane sayısı ise 1834’dür. Ayas kazası mahalleleri: Cami, Mescid-i hacı mezid, Mahmutağa Mesciti, Fakı mescidi, Mehmet fakı, Şakirhacı mescidi, Şeyh Yakup çelebi, Karaşeyh, Sofular, Hacıisa …Ayas’ın 10 mahallesi, 216 hane ve 333 nefer varlığı deftere yazılmıştır. Berendi:oba isimleri: Bucaklı, Resulludur, Şeyhtahiroğlu, Kayapınarlı,Silahlı, Yerbetli, Timurtaşlı, Arslanbeyli… Berendi kazası dahilinde 30 cemaat/oba, 92 mezra, 948 nefer ylazılmıştır. Berendi kazası Yılankale, Kurtkulağı, Lalegölü/Tüysüz volkanik arazisinin bölgeyi içine almaktadır. Berendi isminin de yaralı-bereli, yani volkanik görünüşünden dolayı bu ismi almış olması muhtemeldir. Kınık kazası: Evcekli, Nazili, Karaçoklu, Aşıklı, Koyuncu, Nureddin halife, Konursuluk, Karaömeroğlu, Mirahanda, İlyaslı obaları bulunmaktadır. Hane sayısı 950, nefer sayısı- 1527’dir. Kınık kazası, Toprakkale yakınlarında bulunan bir yerleşim yeri idi.Kınık adı verilen oğuz/Türkmen boylarından birisi idi. Kendi ismini vererek kurmuştu. Ancak bahsi geçen kaza 19. yüzyıl başlarına gelindiğinde aşiret kavgaları, baskınlar yüzünden haritadan silinmişti. Uzeyir kazası cemaatları/obaları: Taşcıklı, Karcıklı,Miralili, Kutan, Bıyıklı, Avare ahmed bey, Cihanşahbey, Hüseyinhacılı, Melekli, Bayramlıca/Karamanlı, Sefayeşilli, Karagündüzlü, Karamehmed, Süleymanlı, Berkanlı, Şahlıoğlu, Hacıibrahimli… 18 cemaat ve 1618 nefer bulunur. Sis KAZASI mahalleleri: Esmesük, Tahtalı, Ömercikli, Dikili, Falıkeşiş, Köşek, İnallı, Pulur bulunur. Cemaatlar/obalar ise: Caferli, Döğerli, Kızılinci, Dervişsani, Karayakublu, Sülemişli, Sehlik, Safioğlu, Savcıhacılı, Çardak/Avşar, Garibşahoğlanları, Ferhatlı, Kanlıbey, Ermenşah/ Feke kalesi… Sis kazası dahilindeki dağlık bölgede yaşayan cemaatlar ise: Afşinkocalı, Tekursatı, Bobaslu, Eyihasanlı, Beylikoğlu, Akdağlı, Alişarlı, Boyacı, Arıklı, Döndü, Kılınç emin, Tahtalı, Yazır, Derderhacılı, Masar/Avşar, İlyaygınoğlu, Karamemhal, Sait, Uzunisa, Duralihacılı, Misisli, Kolcuklu, Sarılar, Herekli, Aflu, Kemer, Aşdöken, Taşlı, Yumru, Karahacılı, Eğlenoğlu, okçular, Çalışlı, Taburlu, Köşkeroğlu, Haydarlı/Kavurgalı, Karahızırlı, Kızıllık, İnal, Oruçgazili, Köpekoğlu, Ayrancılı, Mustafalı, Saçakoğlu, Kuşcular, Kemerbey, Yılancılar, Kızıllık, Kıralili, İlcanlı, Karahasanlı, Haydaroğlu, Pekçeli, Yumacalı, Akobalı, Kanlıbey, Zenkli, İsalı/Avşar, Elsizoğlanları, Evliyalu, Paşaoğlu, Bostancı/Avşar, Kocar/Kavurgalı, Tatarlı, Yahyşicanlı, Toyranlı, Baştemirli, Herekli, Baraklı, Alembeyli, Aydutmuşlu/Avşar, İlyaslı… Sis kazasında 79 cemaat, 350 mezra, 2424 hane, 3424 nefer yazılmıştır. Anavarza kalesi yakınlarında Ermeniler ve Alişaroğlu obası yaşamaktadır. Burada 10 mezrada tarım yapılmaktadır. Tarsus kazası mahalleleri: denizkapısı, Kilise mescit, Camiinur, Cereci mescit, Mahpaşa, Boyacıömer,Debbağhane, Karakonduk, Yıraklı, Urfalımescit, Yılahacı, Kilisecami, Tahtalı mescit, Mustafaoğlu mesciti, Mestan, Sofular, Çomak, Kavazoğlu, Tani-i arip, Kilise mescit, mahkeme mescit, zaviye olmak üzere 22 mahallenin, 383 hane kaydı yapılmıştır. Bunlarında 351 hanesi Müslüman,26 hane hristiyandır. Tarsus kazasında yaşayan obalar: Kalburcu, Fanirli, Esenli, Asribey, Alicanlı, Çaylak, orhanbeyli, Arcıl, Ağulbeyli, Kimas, Dikenli, Kafirburnu, Sadan, Cemreli, Sabandereli, Kabacalı, Hacıyunus, Karahasanoğlu, Burnak, Eskimustafalı, İmani, İmanca/Karabürcek, Ahmedbeyli, Uluy, Kalaycı, Taşcılar/Alvan, Arinah, Süleymanlı, Muhsinoğlu, Zekirtalu, Safalberd, Boztaş, Hulus/orhanbeyli, Neceli, Ahmedli, Ağalı, Alameşeli, Yarmanlı, Arzulu, Bestam, Siyaharı, Sarıyarlı/Dodurga, Sarıbeyli/Orhanbeyli, Uslu/Gökçeli, Mesudlu, Hafızfakı,Koyunculu, Melekşah, Karataşlı, Dursunaşıklı, Hacışeyhli, Hacıbeyli/Kusunlu, Esenli, Orhanbeyli,Başaşık/Esenli, Mis/Orhanbeyli, Deveşah, Karahacılı, Kıllı/Avlan, Ömerli/Alvan, Kılabeyli/Alvan, Küreci/Alvan, Aşıklı/Alvan, İleminli/Alvan, Sarıkaramanlı, Sarıbeyli/Kökili, Karaibrahimli, Muludede, Sunuk, Hacıhüseyinli, Taşcılar, Alikocalı, Alatalu/Dodurga, Mahmudfakılı, Alvan, Hüsameddin, Kılınçlı, Şafili, Mamur, Ekder/Gökçeli, Keseroğlu, eyne, Karacailyas, Sofular, Uzunhasanlı,Uzan, Tat, Buluklu, Sarımusalı, Hızırşahoğlu, Gebran/Ermeni, Kirişliyan, Abdaloğlanları, Mustafalı… Kuştimur kazası obaları:Aydoğanlı, üşmullu, Çömlekoğlu, Salurbeyli, Terkemahsaylı, Maldas, Kargılı, Çıldırım, Bacaklı, Karamehmedli, Yaramışlı, Mamraş, Tahirli, Karamahmudlu, Arpacılı, Adamlı, Sekidhacılı, Yukarıkargılı, Karaçerçili, Karahasanlı, Caferli, Beykozlar, Beymehmedli, Ballıca, Kafirkuyusu, İlyaskuştimur, Mehmetçelebi/Kuştimur, Mututlu, Karalar, Bekçiköy Kosun kazası:ağcı, Matuflu/Kabaağaç, Hasanoğlanları, Danişmentli, Bozkırlı, Alibeyli, Uçarı, Develi, Aşıklı, Karamusalı, Karayahyalı, Avcılar, Delikocalı, Yahşibeyli, Güçlübeyli, Bekir aşıklı, Felahoğlu, Sakın, Kaşlı, Kırıklı, Balgılı, Sebilli, Kurk, Turak, Karkın, Burcluca, Besler, olutlu, Şemicibal, Helalı, Aykutlu, Hüseyinbeyli, Tekirli, Hızıruşaklı, Sasatlı, Ahduşaklı, Kızılaşur, Tekeli, Araklı, Kapıkebir,Dokuz, Asabalcı, Karacalar, Mesudlu/Selçuklu, Kaplancı, adak, Emirilyaslı, Böğrüdelik/Hacıturan, Yenicanlı, Bogalı, orkudlu, Salihli, Şadhatun, Muhidli, Kabaklı, Sulaklı, Kıllı, Fenkli, Tekirli, Keçili, Ağcaköy, Kocalar, Baraklı,Gülekkalesi zımmiyen (Ermeniler), Ellibek, Canbek, Hasanbek,Mükerrembeyli, Alişarlı,Derziler, Duruşeyhli, Karakayalı, Kocaşeyhli, Muzudlu, Köçekli, Emirilyaslı, Mandeli, Karamusa, Milvan kale/Kosun’dadır. eskilice, Müslümanan, Ermeniyan, Sulak, Sofuköy Ulaş kazası:Resullu, Yavcıbeyli, Öksüzlü, Bektaşlı, Kızılmuradlı, Kızılahmedli, Bayramoğlu, Kızıllı/Bayındır, Yarıbey/Salur, Turaliler/Salur,Karabekirli, Kanlıhan, Ahmedfakılı, Sevindikbey, Turak/Bayındır, Evliyalı, Hüseyinli/Salur, Avcıkocalı/Bayındır, urbeyli, Danişmendi/Salur, Karaavcılı, Zekrek, Karamesudlu/Bayındır, Sarıbeyli, Karahüseyinli/Bayındır, Sarıbeyli/Bayındır, Atcıoğlu/Bayındır, Kavazlı/Bayındır, Masallak/Bayındır, Destimbey/Ulaş,Hüseyin Bey/Ulaş, Dirindi/Ulaş, Yaylı, Yaparlı/Bayındır, Yunuslar/Bayındır, Avcıkocalı/Bayındır, eğirmenci/Bayındır, Sığırlı/Bayındır, Hacıyunuslu, Fazıllı, Avranlı/Bayındır, Dökülümusa/Bayındır, DAVUDLAR, Yaycıklisanlı, Ahmedli, Yenişahlı… Kars-ı Maraş (Kadirli):14.yüzyıl ortalarında KilikyaErmeni Krallığından fethedilerek ele geçirilen antik Flavyapolis şehrine Dulkadirli Türkmen beyleri “Kars” adını verdiler. Şehir merkezindeki tapınak/kilise’ye mihrap ve minare eklenerek camiye çevrildi. “Alacami”adını aldı. Dulkadir beyleri Kars-ı Maraş sancağını Türkleştirmek için idari bakımdan sancak özelliği sağladılar. Göksun, Mekelkin,Sunbas, Savrun, Andırın,Çokak, Haruniye nahiyeleri Kars-ı Maraş’a bağlandı. Karamanlı, Zakirli, Demircili,Salmanlı, Kavurgalı, Avşar, Farsak gibi Türkmen ve Yörük cemaatları (obaları) bölgeye yerleştirildi. 1515 yılı içinde Osmanlı yönetimine giren Kars-ı Maraş’ın nüfus ve tapu defteri 1530 yılında tutuldu. Bölgedeki Yörük ve Türkmenlerin isimleri bahsi geçen deftere yazıldı. Aşağıda Kars-ı Maraş sancağında yaşayan Türkmen ve Yörük obalarının isimlerini veriyoruz. Karamanlı taifesi/oymağı: Kızal, Orçanlı, Küçüklü, İdrisli, Ağca evcili, Beylik hacılı, Keçigözlü, Küçükhüseyinli, Çürük, Dekşirli, Fakılı, Turabeyli, Gündeşli, Avcı alili, Karaçobanlı, Hatibceli, Keçi, Karakonduklu, Kazanlı, okculu,Divanebeyli, Sarıhacılı, Kösemehmedli, Köşkerli, Cangazalı,İskenderhasanlı, Karasekili, Nureddinli, Kızılhasanlı, Başatlı, Avratlı, Salavatlı/Kurtlar, Karadenizli, Köseli, Mesudlu, Sinemenli, Fakımusalı, Kızılyusuflu, Bozcahalilli, Şabtalı, Kulacalı, Baçalı, Süleymantatalı, akir, Hamid, Bacaklı, Arslanlı, Hacıfakılı, Duacılar, Beylili, Karlıhacılı, Çürük/Hızırlı,Güneceli, Nacarlı, Sarıhamzalı, Salavatlı, Sulana, Aytaşgunlu, Salmanlı:Çalanlı, Adilbeyli, Tatar, Koyunağalı, Türkanlı, Saruhanlı, Dedebeyli, Ahsenbeyli, Kösehasanlı, Ayıcılı, Turhan, Memikli, Salmanoğulları, Yurdbeyli, İldaşlı Kavurgalı: Kasabcılar, Çubuklu, Doğanlı, Kabaklı, Duacı, Hasanhacılı, Börklü, Köpekli, Kavurgalı, Evcili, Karayakuplu, Sarısalmanlı, Güreğenli, Saçaklı, Ayıcılı, Esmecili, Şadili, Sarıfakılı, Sarıdanişmendli, Fazlıhacılı, Tayılı, Halaclı, Karçıkan, Hacılı, Turdulu, Emirayşeli, Aydınlı,İsafakılı, İmamlı, Akçademircili, Mehmedcikli, Sarıisalı,Tazıcılı, Mehmedli(şeyh dervişleri) Zakirli:Kasarcılar, Alişarlı, Kuliyalı, Kaşıkcılı, Emirgazili, Avratlı, Hocafakılı, Seydihacılı, Evcili,Tumalanlı, Sendeli, Obalı, Sarıoğlanları, Vayacılı, Kutlubeyli, Ağca, Gazihacılı, Çobanlı, Hasanlı, Davutlu, Şemseddinli, Gücüklü, Kösefakılı, İvazşahlı, Nebili, Kancı, Dumanlıhacılı, Hüseyinli, Sarımosmanlı, Zakirli, Şeyhşami dervişleri, Süleymanfakılı Demircili:Demircili, Uslamazlı, Karadedeli, Küçükkaradedeli, Sarıcalı,Mollahacılı, Dargın, Çermik, Dumanlı, Varanka, Karamuradlı, Şeyhli, Yağmurlu,Sakallı, Küreci/Ağanlı, Halilbeyli, Güzelbeyli, Kara sakallı, Adilli, Zeyneddinli, Oynadinli, Zakirli, Kalaycılı,Altıntaşlı, Delu, Kalecik, Başlamışlı, İsmailcikli, Başıkaralı, Boladlı, Orçan, Zamantıoğulları, Evcikaralı, Uzun, Kuruculu, Avcılı, Nazarlı, Sarımbeyli, Köseli, Divaneyaycılı, Ağca ahmedli, Kulak, Gözcü demircili, Halilbeyli, Hayırlı, Bayezidli, Şahpir, Kara halife, Karbuz, Böcekli Keçilik: Kemallı,Avşar kemallı, Baran, Gümanlı, İdem, Kılavuzlu, Bahri, Akbeyli/Dündarlı, Çobanlı, Sarılar, Kamcılı,Hasanlı, Derzihacılı, Fazlullahlı, Yurtan, Gazili, Kancılı Müteferrik/dağınık Yörükler: Hatibli,Divanehasanlı, Çiki, Çerçili, Keçili, Halifeli, İridamlı, Çomran, Toylar, Sarıcalı, İslamlı/Köşkerli, Kadıcıklı, Karaalili,Beşir hacılı, Bacak,Kurdlu, Bahaddinli, Yerköylü, Cemallı, Sarı emirhanlı, İhsanlı, Şerefli, çomarlı, Aralık, Kazancılar,Kadılı, Mekelkin kösesi, Hercekli, Aydoğmuşlu, Taf, Karahalilli, Eynalı, İsa karalı, Arablı, Ustaoğlanlı, Boyacılı, Yeniceli Göksunlu: Ağcaviran, İricekli, Kösehasanlı, Kayışlı, Düldüllü, Mağaracıklı, Sellemli, Camuslu, Açalı, Camuscular/Sadullah fakılı, Eldemanlı, Karafakılı, Köşker oğulları Kürekçiler: Davuthanlı, Kazmaca, Sarıdanişmendli, Şeyh İbrahim dervişleri

“Otu çek köküne bak” misali Osmanlı Arşivinde bulunan 16.yüzyıla ait tapu-tahrir defterlerinden elde edilen bilgilerle Çukurova’da yaşayan Yörük- Türkmen topluluklarının isimlerini tespit etmemiz mümkün olabiliyor. İsimlere dikkat edilirse “öz Türkçe” kullanılıyor.Oba isimleri ile birlikte dağ,ırmak,mezra isimleri de önemli ölçüde Türkçeleştirilmiştir. Yörük ve Türkmen topluluklar Ortaasya’dan taşıyarak getirdikleri dil ve kültürlerini oba/sülale/soy isimleri ve coğrafyada yaşatmışlar… Bir zamanların Kilikyası Yörüklerin bölgeyi yurt yapması ile birlikte “Çukurova” adını almıştır. Roma-Bizans döneminin Pyramus ırmağı “Ceyhan”, Sarus ırmağı da Kızılırmak veya “Seyhan” adını almıştır. Ortaasya’daki Seyhun ve Ceyhun ırmak isimleri taşınarak bölgenin akarsularına verilmiştir

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder